Geneesmiddelen, voedingssupplementen, persoonlijke verzorgingsmiddelen, cosmetica en drugs komen via gebruik door de mens in het afvalwater terecht. Sommige stoffen worden vervolgens op de RWZI verwijderd door biologische omzetting of adsorptie aan het slib, maar vele stoffen komen via de zuivering in het oppervlaktewater terecht. 

 

Voor geneesmiddelen en afbraakproducten hiervan bestaan op dit moment nog geen vastgestelde normen. Gemeten waarden in oppervlaktewater in de Maas en Rijn blijken humaan toxicologische en ecotoxicologische conceptnormen te overschrijden. Doordat geneesmiddelen worden ontwikkeld om bij lage concentraties een effect in biologische systemen te veroorzaken, verdienen deze stoffen en hun afbraakproducten, extra aandacht.

 

Oppervlaktewater dat RWZI-effluenten ontvangt, bevat een breed scala aan organische microverontreinigingen waaronder geneesmiddelen(resten). Uit dit oppervlaktewater wordt o.a. drinkwater gemaakt. Drinkwaterbedrijven en waterschappen zien zich daarom in toenemende mate genoodzaakt, de rioolwaterzuivering en drinkwaterproductie steeds geavanceerder te laten worden om dergelijke stoffen in de toekomst effectief te kunnen verwijderen. De verwachte toekomstige druk op de kwaliteit van het oppervlaktewater (en grondwater) is daarbij een belangrijke drijfveer. De waterbedrijven willen ook in de toekomst de zeer hoge drinkwaterkwaliteit kunnen blijven garanderen.

 

 

Mirabella Mulder Waste Water Management is betrokken bij vele projecten op het gebied van verwijdering van geneesmiddelen(resten) en overige microverontreinigingen uit afvalwater zoals: 

 

  • STOWA-studie inventarisatie Buitenlandse technieken (2015): Het doel van dit project was het vertalen van de opgedane full-scale kennis en ervaring in Duitsland en Zwitserland met technieken voor de verwijdering van microverontreinigingen uit effluenten van communale zuivering naar de Nederlandse situatie. Voor het TAPES-project heeft deze opdracht geresulteerd in de aanlevering van kengetallen voor kostenberekeningen voor het Beslissing Ondersteunend Model. Voor het STOWA-project is daarnaast dieper ingegaan op dimensioneringsgrondslagen, bedrijfsvoering, beheer en onderhoud en milieuaspecten van de verschillende technieken in Duitsland en Zwitserland, in vergelijking met de Nederlandse situatie. Ook is een vergelijking met eerdere Nederlandse STOWA-studies op het gebied van verwijdering van microverontreinigingen gemaakt. Mirabella Mulder Waste Water Management heeft voor deze opdracht het projectmanagement uitgevoerd en maakt de inhoudelijke berekeningen in samenwerking met Grontmij Köln GmbH.

 

  • De Schone MaasWaterKeten (2015- heden): Het Maasstroomgebied is een samenwerking ontstaan tussen de Maaswaterketenpartners onder de titel ‘een Schone Maaswaterketen’. Eén van de mogelijkheden om de kwaliteit van de Maas te verbeteren is door aanvullende zuivering van het afvalwater op de rwzi’s. Hiervoor zijn verschillende, nageschakelde technieken beschikbaar. In het onderhavige project wordt een nieuwe, innovatieve technologie onderzocht: poederkooldosering aan het actief slib: PACAS (Powdered Activated Carbon in Activated Sludge). Deze technologie kent naar verwachting goede verwijderingsrendementen, lage initiële investeringskosten (mits volstaan kan worden met de beschikbare rwzi-capaciteit) en lagere totale kosten dan bestaande, nageschakelde technologie,. Een eerste verkenning heeft uitgewezen dat de kosten van het PACAS-proces ongeveer de helft kunnen bedragen van andere, nageschakelde technieken voor de verwijdering van microverontreinigingen uit afvalwater. Mirabella Mulder Waste Water Management is betrokken bij de opzet van het project en het schrijven van het plan van aanpak. Voor de komende jaren is zij vanuit de Schone MaasWaterKeten projectleider van werkpakket B van het project: het praktijkonderzoek naar de werking van PACAS. In dit project wordt bepaald wat de effectiviteit en efficiëntie is van de dosering van poederkool in het actief slib systeem ten behoeve van de verwijdering van microverontreinigingen uit het afvalwater. Hiervoor wordt op praktijkschaal op een volledige straat van een rwzi poederkool gedoseerd in het actief slib. De resultaten worden vergelijken met een referentiestraat zonder poederkooldosering.
     
  • Demosite Antonius Ziekenhuis Sneek (2013/2014): Realisatie van een demosite waar onderzoek en testen kunnen worden gedaan naar de behandeling van verschillende typen ziekenhuisafvalwater. Hiervoor zullen drie verschillende stromen afvalwater uit het Antonius Ziekenhuis te Sneek worden verzameld: geel water (urine), zwart water (urine en fecaliën) en ziekenhuisafvalwater. Mirabella Mulder heeft in dit project het Programma van Eisen opgesteld en begeleidt de realisatie en inbedrijfname.
     
  • Vertegenwoordiging STOWA in project ‘Nieuwe Stoffen waterketen Limburg (2012): In dit project is bekeken wat maatschappelijk gezien (kosten, volksgezondheid, milieu, duurzaamheid etc.) de meest effectieve oplossing is voor het verwijderen van humane en dierlijke geneesmiddelen, hormonen en hun afbraakproducten in de watercyclus in Limburg. De kosten voor uitbreiding van de drinkwaterbereiding of zuivering van effluenten van rwzi’s bleken hierin vergelijkbaar.
     
  • VROM-project “Zuivering van geneesmiddelen uit afvalwater” (2011): In dit project zijn voor de Tweede Kamer zuiveringsscenario’s ten behoeve van de verwijdering van geneesmiddelen(resten) uit communaal afvalwater opgesteld. Van deze scenario’s zijn de milieuwinst en de kosten bepaald. Mirabella Mulder heeft in dit project de technologische expertise geleverd voor het opstellen en doorrekenen van de verschillende zuiveringsscenario’s. Aannamen en berekeningswijzen zijn in een bijlage vergeleken met internationaal beleid.
     
  • Demo behandeling ziekenhuisafvalwater Isalaklinieken Zwolle (SLIK) (2010/2011). SLIK wat staat voor Sanitaire Lozing Isala Klinieken was de projectnaam van Waterschap Groot Salland voor de eerste demonstratie-installatie voor verwijdering van geneesmiddelen uit ziekenhuis-afvalwater. Met dit project is inzicht verkregen in de werking, kosten, bedrijfsvoering en overige operationele aspecten van verschillende zuiveringstechnieken voor de verwijdering van medicijnresten door middel van Ultra-Membraanfiltratie gevolgd door actief kool filtratie en geavanceerde oxydatie met ozon en UV/H2O2. Mirabella Mulder heeft dit project ondersteund op het gebied van (technologisch) ontwerp, realisatie, opstart en onderzoek inclusief het opstellen van de eindrapportage.
     
  • SOURCE: Onderzoek naar de verwijdering van geneesmiddelen(resten) uit de gecombineerde behandeling van humane urine en dierlijke dunne mest.